مدیریت کیفیت نظارت بر کلیه فعالیت ها و وظایف برای حفظ بالاترین سطح تعالی است. این سیستم شامل تعریف خط مشی کیفیت، برنامه ریزی و ایجاد تضمین کیفیت و مدیریت کیفیت جامع (TQM) می باشد. مدیریت کیفیت نقش مهمی در ایجاد یک شرکت کارآمد دارد. زیرا وظیفه آن نظارت بر کلیه عملیات و فعالیت ها در یک سازمان، اطمینان از مطابقت محصولات و خدمات ارائه شده و ابزارهای مورد استفاده در این راه است. هدف این روش مدیریت ساده سازی تولید، بهبود کارایی و اجرای کلیه فرآیندهایی است که شرکت ها در برنامه خود گنجانده اند. در واقع می توان گفت آنچه سازمان ها را قادر می سازد به سطح مطلوبی از کیفیت دست یابند و آن را حفظ کنند، مدیریت کیفیت است.
مدیریت کیفیت چیست؟
یکی از مقوله های مهم که امروزه نیز اهمیت زیادی به آن داده می شود، بحث مدیریت کیفیت است. امروزه سیستم مدیریت کیفیت یا همان ISO 9001 در بین سازمان ها و شرکت ها بسیار محبوب است به طوریکه بسیاری از شرکت ها این استاندارد را پیاده سازی کرده و گواهینامه آن را دریافت می کنند. مدیریت کیفیت را می توان به عنوان یک فعالیت هماهنگ برای هدایت و کنترل سازمان با کیفیت توصیف کرد. استانداردهای سیستم مدیریت کیفیت باید به سازمان ها کمک کند تا سازمان خود را با توجه به کیفیت، برنامه ریزی، سازماندهی، کنترل و هدایت سازمان را پیش ببرند. با این رویکرد، می توان فهمید مدیریت سازمان با مدنظر قرار دادن کیفیت می تواند چه منافعی را برای سازمان داشته باشد. از ارکان مدیریت کیفیت می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- طرح ریزی کیفیت
- کنترل کیفیت
- تضمین کیفیت
- بهبود کیفیت
هدف مدیریت کیفیت چیست؟
هدف مدیریت کیفیت اطمینان از همکاری موثر بین همه ذینفعان یک سازمان برای بهبود فرآیندها، محصولات، خدمات و فرهنگ یک شرکت است. تا بتواند سازمان را به موفقیت بلندمدتی که از رضایت مشتری آن نشأت میگیرد، برساند. فرایند مدیریت کیفیت شامل مجموعه ای از دستورالعمل های صادر شده توسط گروهی از متخصصان است که در نهایت سازمان را نسبت به کیفیت و استانداردهای محصولات و خدمات خود مطمئن می سازد. این فرآیند زمانی آغاز می شود که سازمان اهداف کیفیتی را که باید برای جلب رضایت مشتری برآورده شود، تعریف می کند.
از این رو سازمان نحوه اندازه گیری هدف را تعریف می کند، اقدامات لازم را برای سنجش کیفیت انجام می دهد، سپس مشکلات کیفی را که پیش می آید شناسایی و بهبود می بخشد و در نهایت گزارشی از سطح کلی کیفیت به دست آمده تهیه می کند. مدیریت کیفیت تضمین می کند که محصولات و خدمات تولید شده توسط سازمان انتظارات مشتری را برآورده می کند.
اصول مدیریت کیفیت
بر اساس ویرایش جدید ISO 9001، اصول مدیریت کیفیت شامل 8 اصل است که توسط کمیته ISO/TC 176 به روز شده است. این اصول به سازمان هایی که به دنبال بهبود عملکرد خود هستند کمک می کند تا اصول برنامه مدیریت کیفیت را در جهت درست هدایت کنند. این 8 اصول عبارتند از:
1. تمرکز بر مشتری
همانطور که انتظار دارید، تمرکز بر مشتری اولین اصلی است که نیازهای مشتری و خدمات مشتری را در بر می گیرد. این اصل تاکید می کند که کسب و کارها باید مشتریان خود را درک کنند، که چه چیزی را و در چه زمانی نیاز دارند.
2. رهبری
بدون رهبری روشن و قوی، سازمان تجاری کاری جز غرق شدن در اقیانوس انجام نخواهد داد. سازمان باید اهداف روشنی داشته باشد و اطمینان حاصل کند که کارکنان به طور فعال در دستیابی به این اهداف مشارکت دارند. مزیت افزایش سطح مشارکت کارکنان انگیزه آنها را برای برآوردن نیازهای مشتری افزایش می دهد.
3. مشارکت افراد
رویکرد فرآیندی در مورد توانمندسازی و اثربخشی است. فرآیندهای مدیریت شده به خوبی هزینه ها را کاهش داده ، هماهنگی را بهبود بخشیده و اشکالات را از بین برده و باعث بهبود مداوم خواهد شد. با تبدیل شدن به یک سازمان کارآمد تر، به منظور بهبود سازی عملکرد، اعتماد به ذینفعان خود را ایجاد خواهید کرد.
4. رویکرد فرایندی
یک رویکرد فرآیندی مربوط به کارایی و اثربخشی است. این همچنین در مورد سازگاری و درک این است که فرآیندهای خوب عملکرد را افزایش می دهند. فرآیندهای بزرگ هزینه ها را کم کرده، هماهنگی را بهبود بخشیده، زائدات را از بین برده و بهبود مستمر می نماید.
5. رویکرد سیستماتیک به مدیریت
شناسایی، درک و مدیریت فرآیندهای مرتبط به عنوان یک سیستم به اثربخشی و کارایی در دستیابی به اهداف سازمان کمک می کند. کسبوکارها تلاشهای خود را بر روی فرآیندهای اصلی و همچنین سادهسازی فرآیندهای مکمل برای دستیابی به کارایی متمرکز میکنند.
6. بهبود مستمر
اصل بسیار ساده است، بهبود مستمر باید یک هدف فعال تجاری باشد. توانایی توسعه فرصت های جدید، مهارت های سازمانی و عملکرد بهتر از مزایای بهبود مستمر است.
7. تصمیم گیری مبتنی بر شواهد
یک رویکرد منطقی مبتنی بر دادهها و تحلیلها، حس کسب و کار خوب است. متأسفانه، در یک کسب و کار شتابزده اغلب تصمیمات می تواند بدون هیچ گونه تفکر انجام شود.
8. روابط مفید متقابل
این اصل با زنجیره تامین مرتبط است که رابطه بین شرکت و تامین کنندگان آن را بهبود می بخشد. چنین شناختی به روابط قوی بستگی دارد که بهره وری را افزایش می دهد و تشویق به کارهای یکپارچه می شود.
سخن پایانی
ایجاد طرح کیفیت مرتبط با کنترل و بازرسی محصولات و خدمات نیز در زمره طرح ریزی کیفیت است که در سازمان هایی که استانداردهای ایزو، به ویژه 9001 را اجرایی می کنند، از الزامات است. بنابراین با توجه به مطالب فوق طرح ریزی کیفیت یکی از مهمترین ارکان مدیریت کیفیت می باشد. و از سازمان ها و افراد می خواهد که قبل از شروع هر اقدامی برنامه ریزی مناسب و هدف گذاری مناسب انجام دهند؛ زیرا اگر برنامه ریزی نباشد نمی توان به نتایج مطلوب دست یافت. ممنون از اینکه با تابان کنترل دقیق همراه بودید.