تعریف ترانسمیتر
ترانسمیتر (TRANSMITTER) وسیله ای است که می تواند یک کمیت فیزیکی را اندازه گیری کرده و آن را به یک مکان دور مانند اتاق کنترل ارسال کند. به طور کلی ترانسمیترها سه وظیفه بسیار مهم را انجام می دهند. ابتدا یک کمیت فیزیکی مانند دما یا فشار را به جریان یا ولتاژ یا حتی مقاومت در قالب یک سیگنال الکتریکی تبدیل می کند. در این مرحله، ولتاژ یا جریانی که هنگام اندازهگیری یک کمیت به دست میآید، میتواند از منفی بینهایت تا مثبت بینهایت (به معنای تغییرات کنترلنشده) باشد.
به همین دلیل، عمل دومی رخ می دهد که این سیگنال الکتریکی را در فواصل زمانی مشخصی به نام سیگنال استاندارد مدیریت و تبدیل می کند. در نهایت، اقدام سوم قبل از ارسال این سیگنال به محل مناسب انجام می شود. این تقویت سیگنال ارسالی است. این تقویت به گونه ای انجام می شود که خروجی نهایی در فاصله بیشتری قابل انتقال باشد.
ساختار ترانسمیتر ها
به طور کلی ترانسمیترها از سه بخش اصلی تشکیل شده اند: حس کننده، مبدل و تقویت کننده. ترانسميترها درانواع برقی و نيوماتيكي ساخته مي شوند. ترانسمیتر های الکتریکی از 4 تا 20 میلی آمپر و ترانسمیتر های پنوماتیکی از 3 تا 15 psi ممکن است با تغییر در مقدار ورودی، عملکرد متفاوتی داشته باشند. برای اندازه گیری یا کالیبره کردن ترانسمیترها طبق دستورالعمل سازنده، خروجی را با تعیین ورودی های خاص تنظیم می کنیم.
کاربرد ترانسمیتر چیست؟
ترانسمیتر می تواند برقی یا نیوماتیکی باشد. در هر دو نوع، سیگنال های ارسالی برای دستگاه های سیستم عمومی و کنترل قابل درک است. در نوع الکتریکی، سیگنال معمولا بین 4 تا 20 میلی آمپر و 0 تا 10 ولت است. در نوع نیوماتیکی فشار هوا 153 PSI یا بار از ترانسمیتر به کنترل کننده الکترونیکی یا نیوماتیکی ارسال می شود. خروجی به دست آمده از ترانسمیترها (اعم از برقی و نیوماتیکی) در نمایشگر، سیستم PLC و سایر دستگاه های کنترلی استفاده می شود.

امروزه ترنسمیتر ها کاربردهای زیادی در صنایع پتروشیمی، نفت، گاز، سیمان، فولاد، کارخانه ها، مهندسی پزشکی و صنایع دارویی دارند. و به طور کلی هر سیستمی که نیاز به اتوماسیون صنعتی داشته باشد ترانسمیتر راه خود را پیدا کرده است. ترانسمیترها و سنسورها بخش مهمی از فرآیند تولید هستند. از این اجزا برای ارزیابی عملکرد سیستم و ارائه بازخورد از نظر اندازه و شرایط استفاده می شود. بدین ترتیب مدیر سیستم مورد نظر از وضعیت عملکرد و وضعیت تولید آن مطلع خواهد شد.
انواع ترانسمیتر در ابزار دقیق کدامند؟
- ترانسمیتر فشار
- ترانسمیتر دما
- ترانسمیتر رطوبت
- ترانسمیتر فلو یا جریان سیالات
- ترانسمیتر سطح یا ارتفاع مخازن
- ترانسمیتر وزن
- ترانسمیتر سرعت
- و…
انواع ترانسمیتر ها براساس سیگنال
ما میتوانیم ترانسمیتر ها رو براساس سیگنالی که تولید میکنند به سه مورد زیر تقسیم بندی بکنیم:
- پنوماتیک
- آنالوگ
- دیجیتال
ترانسمیتر پنوماتیک
فرستنده های پنوماتیک سیگنال های پنوماتیک مرتبط با متغیرهای فرآیند را تولید می کنند. محدوده سیگنال پنوماتیکی که امروزه در کارخانههای صنعتی معمولا استفاده میشود 3-15psig، 3psig مربوط به دامنههای پایینتر و 15psig مربوط به دامنههای بالاتر است. امروزه اغلب در مکان های دورافتاده که برق به راحتی در دسترس نیست استفاده می شود.
ترانسمیترهای آنالوگ
ترانسمیتر های آنالوگ عمدتا الکترونیکی هستند. آنها یک سیگنال الکتریکی (جریان یا ولتاژ) ایجاد می کنند که اندازه آن یک اندازه گیری فیزیکی با مقدار کنترل است. ترانسمیتر به دلیل استفاده از استاندارد سیگنال آنالوگ برای ارتباط به عنوان آنالوگ طبقه بندی می شود. رایج ترین استاندارد برای انتقال سیگنال آنالوگ، سیگنال جریان 25-4 میلی آمپر است، با این سیگنال، ترانسمیتر مربوط به اندازه گیری فیزیکی جریان کمی را از طریق مجموعه ای از سیم ها ارسال می کند، در استاندارد سیگنال در اینجا، 4 میلی آمپر این نشان دهنده کمترین اندازه گیری ممکن یا LRV (مقدار دامنه کمتر)، در حالی که 20 میلی آمپر حداکثر اندازه گیری ممکن را با URV (مقدار دامنه بالاتر) نشان می دهد.
ترانسمیترهای دیجیتال
ترانسمیترهای دیجیتال سیگنال های دیجیتالی را منتشر می کنند که به روش های مختلف برای بهبود ارتباط با دستگاه ها ترکیب می شوند. این کار قابلیت های تشخیصی ابزار را افزایش می دهد و مدیریت دستگاه و فرآیندها را آسان تر و روان تر می کند. سیگنال های دیجیتال سطوحی از ساختارهای گسسته هستند که به روش هایی ترکیب می شوند تا فرآیندهای مختلف را نشان دهند و همچنین حاوی اطلاعات مهم دیگری مانند اطلاعات تشخیصی هستند.
نتیجه گیری
این ابزار دقیق به طور گسترده ای در فرآیندها و سیستم های صنعتی استفاده می شود. به عنوان مثال در یک کوره برای کنترل دما پس از اندازه گیری با ترموکوپل یا PT باید این اطلاعات دما را به اتاق کنترل یا کنترل کننده دما که وظیفه سنسور دما را بر عهده دارد ارسال کرد. در فرآیند تنظیم فشار، ارتفاع مواد داخل مخزن، رطوبت و … نیز با هر فرستنده ای برای ارسال سیگنال برای مانیتورینگ و کنترل انجام می شود.
در دنیای کنترل فرایند ترانسمیتر وسیله ای است که سیگنال تولید شده توسط سنسور را به سیگنال ابزاری تبدیل می کند که نشان دهنده تغییری است که می تواند اندازه گیری و کنترل شود. در این مقاله شما را با دستگاه مهمی که امروزه در کنترل فرایند استفاده می شود به نام ترانسمیتر آشنا کردیم.
سوالات متداول
ترانسمیتر ایزوله چیست؟
نوعی دیگری از ترانسمیترها، ترانسمیترهای ایزوله هستند که برای تبدیل انواع سیگنال های آنالوگ با دقت و کیفیت بالا کاربرد دارند. اساس کار و ساختمان و اجزای سازنده ترانسمیترهای ایزوله، مانند ترانسمیترهای معمولی میباشد. تنها فرق آنها در وجود مدارهایی برای ایزوله کردن ورودی هاء تغذیه و خروجی ها است. که درنهایت باعث افزایش کیفیت سطح کاری آن شده است. معمولا از ترانسمیترهای ایزوله در صنایع بسیار حساس استفاده میگردد.
نمونه کاربرد ترانسمیتر در کجاست؟
همان طور که گفته شد این ابزار دقیق به طور گسترده ای در فرآیندها و سیستم های صنعتی استفاده می شود. به عنوان مثال در یک کوره برای کنترل دما پس از اندازه گیری با ترموکوپل یا PT باید این اطلاعات دما را به اتاق کنترل یا کنترل کننده دما که وظیفه سنسور دما را بر عهده دارد ارسال کرد.

