هدایت سنج یا کنداکتیومتر مقدار جریان الکتریکی یا رسانایی یک محلول را اندازه گیری میکند. رسانایی در تعیین سلامت کلی آب های طبیعی بااهمیت و مفید است. همچنین روشی برای اندازه گیری میزان تغییرات در روش های فاضلاب در تصفیه خانه های آب میباشد. استفاده از هدایت سنج ها در آزمایشگاه های محیطی و همچنین در هر وضعیت تصفیه یا نظارت آب مرسوم است. در ادامه با تابان کنترل دقیق همراه باشید تا اطلاعات بیشتری در مورد هدایت سنج یا همان کنداکتیومتر به دست آورید.
دستگاه هدایت سنج چیست؟
همان طور که در مقدمه هم بیان شد هدایت سنج مقدار جریان الکتریکی یا رسانایی یک محلول را اندازه گیری می کند. رسانایی برای تعیین سلامت آب از اهمیت زیادی برخوردار است. این روش همچنین راهی برای اندازه گیری تغییرات یونی در روش های تصفیه فاضلاب می باشد. کنداکتیومترها در تصفیه خانه یا آزمایشگاه های محیط زیست کاربردهای مهمی دارند. از اهداف اصلی هدایت سنج رسانایی جریان الکتریکی در محلول است، اما این مقدار به قدرت یونی مایع بستگی دارد. همچنین بستگی به این دارد که کدام یون، در چه غلظت و فرمتی وجود دارد. به عنوان مثال، یون ها در چه حالت اکسیداسیون یا متحرک هستند؟! همان طور که میدانید یون ها دارای بارهای منفی و مثبت هستند. آنیون ها دارای بار منفی و کاتیون ها دارای بار مثبت هستند. یون هایی که به رسانایی بالا در آب طبیعی کمک می کنند از مواد معدنی و نمک های محلول می آیند.
اجزا دستگاه هدایت سنج
دستگاه کنداکتیومتر شامل از یک پروب که معمولاً دستی هم میباشد، برای اندازه گیری های میدانی یا در محل استفاده میکند. مقاومت الکتریکی محلول باعث افت ولتاژ خوانده شده توسط دستگاه می شود. هدایت سنج این مقدار را به میلی ثانیه یا میکروموس یا میلی یا میکرو سیمنس در هر cm تبدیل می نماید. این مقدار کل مواد محلول را نشان می دهد. مجموع مواد جامد محلول، مقدار مواد جامدی است که می تواند از فیلتر الیاف شیشه عبور کند. سلول شیشه ای رایج ترین نوع سلول است. سلول های کریستالی حاوی الکترودهای پلاتین هستند.
هدایت سنجی چیست؟
هدایت سنجی اندازه گیری هدایت الکترولیت برای نظارت بر پیشرفت واکنش های شیمیایی است. هدایت سنجی کاربردهای قابل توجهی در شیمی تجزیه دارد. که در آن تیتراسیون رسانایی روش استاندارد است. در روش معمول تجزیه و تحلیل شیمی، اصطلاح هدایت سنجی به عنوان اصطلاح دیگری برای تیتراسیون هدایت سنجی استفاده می شود. در حالی که عبارت هدایت سنجی برای توصیف کاربردهای غیر تیتراسیون استفاده می شود. رسانایی اغلب برای تعیین رسانایی کل یک محلول یا تجزیه و تحلیل نقطه پایانی تیتراسیون حاوی یون ها است استفاده می شود. رسانایی جریان الکتریکی در محلول است. اما این مقدار به قدرت یونی مایع بستگی دارد. همچنین بستگی به این دارد که چه یونی وجود دارد، در چه غلظت و شکلی، و همچنین یونها در چه حالت اکسیداسیون یا تحرک هستند.
یون ها دارای بار الکتریکی منفی یا مثبت هستند. آنیون ها دارای بار منفی و کاتیون ها دارای بار مثبت هستند. در آبهای طبیعی، یونهایی که به هدایت الکتریکی بالا کمک میکنند، از مواد معدنی و نمکهای محلول به دست میآیند. تمام محلول های آبی تا حدی جریان الکتریسیته را هدایت می کنند. اندازه گیری توانایی یک محلول در تولید الکتریسیته، «رسانایی» نامیده می شود. افزودن الکترولیت هایی مانند نمک ها، اسیدها یا بازها به آب خالص باعث افزایش رسانایی و کاهش مقاومت می شود.
کالیبراسیون هدایت سنج چگونه انجام می شود؟
کالیبراسیون منجر به خواندن دقیق تر می گردد. جهت کالیبره کردن یک کنداکتیویمتر، دستورالعمل های مربوط به آن هدایت سنج را دنبال کنید. به طور کلی مراحل ساده و استاندارد هستند. کنداکتیویمتر ها معمولا یک آیتم منو دارند که به شما امکان می دهد یک حالت کالیبراسیون یا تنظیم را در کنار آن وارد کنید که قابلیت تنظیم کردن با یک پیچ گوشتی یا ابزار کوچک را دارند. الکترود را در محلولی با رسانایی و دمای مشخص قرار دهید و رسانایی سنج را روی آن رسانایی تنظیم کنید. گاهی اوقات به بیش از یک استاندارد نیاز است. برای این کار شما میتوانید کالیبراسیون انواع تجهیزات خود را به شرکت تابان کنترل دقیق بسپارید.
کارکرد دستگاه هدایت سنج الکتریکی EC
سنسورهای اندازه گیری هدایت الکتریکی معمولاً شامل چهار الکترود پلاتین هستند و شکل استوانه ای دارند. یک جریان متناوب به جفت الکترودهای بیرونی اعمال می شود و پتانسیل بین جفت الکترود داخلی اندازه گیری می شود. بسته به کاربرد و محل استفاده، هدایت سنج ها انواع مختلفی دارند. از رایج ترین EC مترهای موجود در بازار می توان به EC متر پرتابل، EC متر قلمی، EC متر رو میزی و EC متر به همراه Transmitter اشاره کرد. به عنوان مثال، EC مترهای قلمی و EC مترهای قابل حمل بر اساس نوعی ساختار مناسب برای محیط های خارج از آزمایشگاه (در محل) هستند. هر دو مدل EC متر قابل شارژ یا دارای باتری هستند. EC مترهای رومیزی با برق شهری کار می کنند و معمولا TDS و PH را علاوه بر EC اندازه گیری می کنند. EC متر به همراه Transmitter یا conductivity meter یا آلانایزر EC می تواند سیگنالی از 4 تا 20 میلی آمپر را به اتاق کنترل منتقل کند و آن را بر روی HMI نمایش دهد.
نکات مهم در انتخاب هدایت سنج یا کنداکتیومتر
- بازه اندازه گیری
- فاصله اندازه گیری
- دارا بودن سنسور دما، ATC
- بازه اندازه گیری
- دارای استاندارد IP67 و ضد آب بودن
- قابلیت کالیبره کردن خودکار
- قابلیت اندازه گیری pH تا 14 با قابلیت اندازه گیری اکسیژن تا 20 ppm
- قابلیت اندازه گیری PH, EC, TDS, MV
- و…
✅جمع بندی
از کاربردهایی که می توان برای هدایت سنج یا کنداکتیومترها نام برد اندازه گیری میزان رسانایی و یا هدایت الکتریکی مایعات است. هدایت الکتریکی مستقیماً با نمک های رسانا در مایع مرتبط است و هر چه نمک های رسانا بیشتر باشد رسانایی بیشتر است. از هدایت سنج های الکتریکی برای تجزیه و تحلیل آب، آزمایش های محیطی و همچنین در مراحل تولید که لازم است رسانایی فازهای محلول بررسی شود، استفاده می گردد.