به وسیله دورسنج یا تاکومتر (tachometer) میتوان تعداد دورها را به صورت مکانیکی، الکتریکی یا نوری اندازه گیری کرد که در تجهیزات دایره ای شکل و موتورهای الکتریکی استفاده می شود. سرعت سنج ها شامل یک نمایشگر آنالوگ و یک نمایشگر دیجیتال هستند و برای نشان دادن دور در دقیقه (RPM) کالیبره شده اند. روش کار سرعت سنج به این صورت است که با اندازه گیری سرعت چرخش میل لنگ موتور نشان می دهد که چقدر موتور در اتومبیل ها، هواپیماها و سایر وسایل نقلیه در حال چرخش است.
انواع دور سنج یا تاکومتر
تاکومتر های دستی از نظر روش های اندازه گیری به انواع زیر تقسیم می شوند. یک تاکومتر ممکن است فقط از یکی از روش های زیر و یا همه روش های زیر جهت اندازه گیری دور استفاده کند. در زیر شرح مختصری از نحوه اندازه گیری این روش ها ارائه شده است.
تاکومتر لیزری
اگر منبع نور مادون قرمز باشد به آنها تاکومتر، لیزری می گویند. با توجه به دوام و کارایی بالای این تاکومترها امروزه استفاده از آنها بسیار متداول بوده و در بسیاری از کاربردها و شرایط جایگزین نوع مکانیکی آن شده است.
تاکومتر تماسی
دورسنج تماسی دارای یک شفت یا محور عمودی است که به یک میکروکنترلر متصل است که طرف دیگر آن به شفت موتور متصل است. و با هر بار چرخش موتور شفت، تاکومتر هم می چرخد. میکروکنترلر تعداد چرخش ها را ثبت می کند و نتیجه را به صورت یک عدد روی صفحه دیجیتال نمایش می دهد.
تاکومتر نوری
دورسنج نوری به طور فیزیکی به تجهیزات متصل نیست. برای استفاده از تاکومترهای نوری باید یک برچسب منعکس کننده نور روی شفت بچسبانیم و سپس با روشن کردن تاکومتر و تاباندن نور به برچسب، تعداد دور موتور یا سرعت موتور اندازه گیری شده و در صفحه نمایش قابل مشاهده است.
نحوه استفاده از تاکومتر
استفاده از سرعت سنج دیجیتال نسبتا آسان است. با استفاده از دورسنج الکترونیکی بدون تماس قادر خواهید بود عملیات را به سادگی با اشاره دستگاه به موتور به سرانجام برسانید. این تجهیزات عمدتاً یک لیزر را در نوک سرعت سنج برای این منظور نشان می دهند وقتی به یک جسم چرخشی اشاره می کنند که دستگاه RPM را اندازه گیری می کند. انواع لوازم جانبی تاکومترها نیز برای کمک به نصب، راه اندازی و استفاده از این دستگاه ها موجود است. لوازم جانبی می تواند شامل چرخ های اندازه گیری، آداپتورها و اتصالات باشد و برای کار با سرعت سنج طراحی شده اند تا یک راه حل کامل ارائه دهند.
کاربرد Tachometer چیست؟
- اندازه گیری سرعت موتورهای دوار در دسترس نیست.
- فن های متحرک، پمپ ها چرخ دنده و ماشین آلات.
- خطوط تولید خودرو
- دستگاه های پروانه ای
- تنظیم سرعت موتورهای DC
- خطوط تولید خودرو
- بررسی و اندازه گیری سرعت خطوط طولانی مانند نوار نقاله
- و…
نسل جدید تاکومترها
تاکومترهای قدیمی برای اندازه گیری سرعت دوران نیاز به تماس با جسم دوار داشتند. بنابراین برای فردی که با او کار می کرد خطر وجود داشت. اما اکنون تاکومترهای لیزری ساخته شده اند. این تاکومترها می توانند سرعت شفت را بدون تماس اندازه گیری کنند. در این تاکومترها باید یک جسم منعکس کننده نور بر روی شافت مورد نظر نصب گردد. تاکومتر یک پرتو لیزر را به شفت می تابد و هر بار که جسم نصب شده از زیر پرتو لیزر عبور می کند، انعکاس آن به تاکومتر می رسد. و بدین ترتیب سرعت دوران شفت محاسبه می شود.
تاکومتر دیجیتال نسخه جدیدتر و پیشرفته تری از خانواده دورسنج ها است. که بر اساس واحد اندازه گیری RPM، دارای یک مدار الکترونیکی برای اندازه گیری دقیق تر دور یا سرعت چرخش است. این دورسنج ها تجهیزاتی ابزار دقیق دارای پردازنده، سنسور مادون قرمز (معروف به سنسور دورسنج) صفحه نمایش و… هستند. تاکومترهای دیجیتال یا الکترونیکی عمدتاً در انواع مکانیکی و نوری-لیزری تولید می شوند.
نکات مهم خرید تاکومتر
- امکاناتی مانند امکان اتصال به کامپیوتر و استفاده از حافظه داخلی یا خارجی
- نوعی مکانیسم که می تواند لیزر مکانیکی یا نوری باشد.
- قابل حمل بودن یا قابلیت نصب دور سنج
- محدوده اندازه گیری تعداد دور
- سرعت اندازه گیری دور سنج یا دور بر دقیقه
- ویژگی های منحصر به فرد که گاهی اوقات مورد نیاز است. برای مثال اندازه گیری دما به همراه دور سنج یا اندازه گیری لرزش به همراه دور سنج در یک دستگاه
برای مشاوره بیشتر می توانید با تابان کنترل دقیق تماس بگیرید.
✔کلام آخر
تاکومتر یا دور سنج عموما به منظور اندازه گیری سرعت یک جسم متحرک استفاده میشود؛ ولی کاربرد اصلی آن، اندازه گیری سرعت دوران یک جسم دوار می باشد. یک مثال خوب برای سرعت سنج، دورسنج خودروها است. در کنار عقربه سرعت سنج عقربه ای قرار دارد که دور موتور را بر حسب دور بر دقیقه نمایش می دهد که نمونه خوبی از سرعت سنج است. اگر دوران موتور از حد معینی بیشتر شود، موتور آسیب می بیند. بنابراین همراه داشتن تاکومتر الزامی است.