پی اچ متر چیست؟
PH متر یک دستگاه الکترونیکی است که برای اندازه گیری PH (اسیدیتی یا قلیایی بودن مواد) استفاده می شود. این دستگاه دارای الکترودهای مخصوصی است که با قرار گرفتن در مایع، مقدار PH را روی نمایشگر خود نشان می دهد. PH از کلمه فرانسوی هیدروژن گرفته شده است، کلمه ph که ترکیبی از دو کلمه Hydrogene و power است. قدرت هیدروژن در آب را نشان می دهد، به عبارت دیگر نسبت مولکول های یونیزه شده به غیریونیزه شده در محیط های آبی به نام pH را نشان می دهد.
کاربرد ph متر چیست؟
کاربرد اصلی PH متر در آزمایشگاه های مواد غذایی، دارویی، کشاورزی و دامپروری، کارخانه های فرآوری، آزمایشگاه های صنعتی و پزشکی و به طور کلی کلیه آزمایش هایی که سطح اسیدیته در آنها مهم است می باشد. یک PH متر به طور علمی میزان یونیزاسیون را در مقابل مولکول های غیریونیزه در یک محیط آبی نشان می دهد. یکی از کاربردهای PH متر تعیین سطح pH مایع است که به دو صورت انجام می شود.
طرز کار و اصول استفاده از پی اچ متر چگونه است؟
این دستگاه از الکترودهای مخصوصی تشکیل شده است که می توان آنها را در یک مایع قرار داد تا مقدار pH اندازه گیری شده را بر روی صفحه نمایش آن نمایش دهد. دقت و سرعت این ابزار بالاتر از آشکارسازهای اسید و باز معمولی است و به همین دلیل در صنایع مختلف کاربرد فراوانی دارد. این دستگاه در سال 1936 توسط شیمیدان آمریکایی آرنولد ارویل بکمن اختراع شد. لازم به ذکر است که محدوده pH از 0 تا 14 متغیر است. PH در محلول های اسیدی از 0 تا 7 و در محلول های قلیایی از 7 تا 14 متغیر است. PH متر مقدار یون های H+ و OH- را در یک محلول اندازه گیری می کند. در محلول اسیدی تعداد یون های هیدروژن از تعداد یون های هیدروکسیل بیشتر است اما برعکس در محلول های قلیایی تعداد یون های هیدروکسیل از تعداد یون های هیدروژن بیشتر است.
انواع پی اچ متر کدامند؟
- پی اچ متر قلمی
- پی اچ متر قابل حمل (پرتابل)
- پی اچ متر آنلاین و تابلویی (کنترل کننده پنل pH)
- پی اچ متر رومیزی (آزمایشگاهی)
1.پی اچ متر قلمی
پی اچ متر قلمی یک اسید سنج ارزان، سبک و کوچک است که استفاده آسانی دارد، یکی از مزایای این دستگاه قابلیت تعویض الکترود است و در صنایع مختلف از جمله آزمایشگاه ها، کشاورزی، اندازه گیری PH مورد استفاده در آب آکواریوم، استخر، سونا و … کاربرد دارد. به دلیل قابل حمل بودن این دستگاه به آن پی اچ متر قلمی قابل حمل نیز می گویند.
2.پی اچ متر قابل حمل (پرتابل)
یکی از پرکاربردترین PH سنج ها، PH متر یا اسیدسنج قابل حمل است. در این نوع pH متر ها الکترود معمولا از طریق کابل به دستگاه متصل می گردد و دارای قابلیت هایی مانند نگه داری داده های اندازه گیری شده، خاموشی خودکار دستگاه و در برخی از مدل ها قابلیت کالیبره بصورت اتوماتیک و یا دستی، و امکان جبران سازی دما در برخی مدل ها نیز می باشد از نظر ابعاد نسبت به پی اچ متر یا اسید سنج قلمی بزرگتر است و در نتیجه گرانتر میباشد اما نسبت به مدل های قلمی دارای کارایی بیشتری است.
3.پی اچ متر آنلاین و تابلویی
این نوع PH متر اغلب در کارخانه های صنعتی استفاده می شود. این نوع PH متر یا اسید سنج مورد استفاده قرار می گیرد و مقادیر pH اندازه گیری شده را می توان به صورت آنلاین مشاهده کرد. برخی از مدل ها دارای سیگنال خروجی جریان (4 تا 20 میلی آمپر) یا خروجی رله هستند؛ که یکی از مزیت های این نوع پی اچ متر محسوب می شود.
4.پی اچ متر رومیزی یا آزمایشگاهی
این نوع PH مترها دقت بسیار بالاتری نسبت به انواع دیگر دارند و معمولا در آزمایشگاه ها مورد استفاده قرار می گیرند. شما نمی توانید این نوع PH متر یا اسیدمتر را حمل کنید و باید در مکان مشخصی نگهداری شود. برخی از مدل های PH متر رومیزی قادر به اندازه گیری پارامترهای شیمیایی دیگر به جز PH هستند. این PH متر یا اسید سنج کاربردهای مختلفی دارد که از جمله آن می توان به آزمایشگاه های غذایی، داروسازی، کشاورزی و دامپروری و … اشاره کرد.
روش استفاده از PH متر رومیزی این است که الکترود را در نمونه اندازه گیری شده قرار دهید و مدتی صبر کنید تا اثر دما در مقدار اندازه گیری شده لحاظ شود. برای اندازه گیری دقیق تر و خطای کمتر، بهتر است الکترود را به آرامی در محلول حرکت دهید. پس از چند ثانیه مقدار PH اندازه گیری شده نمایش داده می شود، لازم به ذکر است که برای آسیب نرسیدن به الکترود بهتر است پراب را در محلول KCL بگذارید.
نکات پی اچ متر
- یکی از نکاتی که قبل از شروع کار با PH متر باید اطمینان حاصل کرد این است که میله جستجوگر باید در محلول نگه دارنده یا محلول pH 4 ذخیره شود، در غیر این صورت در PH خوان خطایی رخ می دهد.
- برای تعیین PH، اندازه گیر را در محلول قرار دهید و پس از نصب مقدار PH را بخوانید. اگر می خواهید محلول دیگری اضافه کنید، محلول باید هر بار هم زده شود. پس از اتمام کار، اندازه گیر را بشویید و با تامپون خشک کنید و دوباره در محلول PH 4 قرار دهید.
- هنگام کار با محلول های قلیایی و اسیدی بهتر است از دستکش و لباس محافظ استفاده کنید و به دلیل ظرافت این دستگاه در هنگام کار و نگهداری آن دقت کنید.
- از این ابزار در صنایع غذایی، دارویی، کشاورزی و دامی، پالایشگاه ها، آزمایشگاه های صنعتی و پزشکی و در کلیه آزمایشاتی که اسیدیته و قلیاییت مهم است استفاده می شود.
قیمت خرید و فروش پی اچ متر
قیمت خرید و فروش PH متر بستگی به نوع و کشور سازنده دارد و شما می توانید با توجه به نوع کاری که انجام می دهید انواع مختلف این دستگاه را خریداری و استفاده کنید. البته برای کارهای خیلی حساس باید PH دقیق تری بخرید که هزینه آن بیشتر می شود.
✔جمع بندی
یک pH متر اختلاف پتانسیل الکتریکی بین الکترود pH و الکترود مرجع را اندازه گیری می کند. به همین دلیل PH سنج ها را گاهی پتانسیومتری می نامند. تفاوت الکتریسیته به اسیدیته یا قلیایی بودن مایعات نیز بستگی دارد. pH متر معمولاً برای آزمایشات مختلف آزمایشگاهی و کنترل کیفیت استفاده می شود. . هنگامی که PH متر در ابتدا معرفی شد، pH به معنای مقدار یون H در آب بود. دلیل نامگذاری ph (مخفف قدرت یون هیدروژن) مقدار یون H است. ممنون از اینکه با تابان کنترل دقیق ❤ همراه بودید.