کالیبراسیون گازسنج به بیانی دیگر همان تنظیم کردن گازسنج می باشد. برای انجام این فرآیند، گازسنج ها را با یک منبع قابل اعتماد کالیبره می کنند که به خوبی کار می کند و دارای انواع گازها مانند گازهای استاندارد است و تلاش می کنند تا به بالاترین دقت و صحت دست یابد. هدف اصلی فرآیند کالیبراسیون گاز سنج تنظیم دستگاه به گونه ای است که پاسخ آن به تمامی گازهای خروجی کاملا دقیق و قابل اعتماد باشد. با کالیبراسیون، دستگاه های اندازه گیری گاز طوری تنظیم می شوند که میزان غلظتی که تشخیص می دهند با میزان غلظت گاز مطابقت داشته باشد. کالیبراسیون باید توسط کارشناسان یا مهندسین با تجربه کافی در این زمینه انجام شود. عمل کالیبراسیون باید به صورت دوره ای و در یک بازه زمانی مشخص تکرار شود.
منظور از کالیبراسیون گازسنج چیه؟
کالیبراسیون گاز سنج فرآیندی است که طی آن دستگاه های اندازه گیری گاز تنظیم و به طور کلی بررسی می شوند تا دقت و صحت اندازه گیری آنها مشخص شود. هنگام انجام فرآیند کالیبراسیون گاز سنج، به ابزار و تجهیزات مختلفی نیاز خواهید داشت. به عنوان مثال، در طول این فرآیند می توانید تجهیزات مناسب را از تجهیزات استاندارد و کالیبراتورهایی که دارای گواهی کالیبراسیون معتبر از منابع معتبر هستند، تهیه کنید.
شرکت تابان کنترل دقیق بخش آزمایشگاه اندازه گیری و کالیبراسیون خود را با هدفمندی توسعه و ترویج فرهنگ استاندارد و ارتقا ضریب اطمینان و کیفیت در امور صنایع کشور با ایجاد مرکز کالیبراسیون تجهیزات ابزار دقیق و اندازه گیری و کنترل های صنعتی و ارائه خدمات فنی و مهندسی مرتبط با موضوع کالیبراسیون تاسیس گردیده است.
عوامل تاثیرگذار بر کالیبراسیون گازسنج
دستگاه های اندازه گیری گاز و همچنین تمامی ابزار و تجهیزات مورد استفاده برای اندازه گیری در معرض عوامل خورنده و فرسایشی مختلفی قرار دارند. عواملی مانند دما، رطوبت هوا، آلودگی های محیطی و عناصری مانند گریس، سیلیکون و روغن بر دستگاه های اندازه گیری گاز و عملکرد آنها تأثیر منفی خواهند داشت. همچنین لازم به ذکر است که این عوامل باعث کاهش حساسیت سنسورهای موجود در دستگاه و کاهش دقت دستگاه می شود. از طرفی با گذشت زمان و استفاده مداوم از گازسنج، دقت دستگاه کاهش یافته و باید به سرعت کالیبره شود تا گازهای مضر را به سرعت و با دقت تشخیص دهد تا در مواقع خطرناک کمک کند.
بیشتر بخوانید: کالیبراسیون شیمی و گازسنجی
اهمیت کالیبراسیون دستگاه گاز سنج
چند نکته مهم در مورد کالیبراسیون گاز سنج وجود دارد که مهمترین آنها عبارتند از:
- قبل از استفاده از گازسنج برای اولین بار، دستگاه باید کالیبره شود. حداکثر مدت زمان کالیبراسیون دستگاه تقریباً 180 روز است. البته این زمان بستگی به عملکرد دستگاه دارد.
- کالیبراسیون گازسنج باید در محیطی کاملا امن و دور از گازهای خطرناک انجام شود. میزان اکسیژن محیط کالیبراسیون باید در حدود 30% باشد. همچنین سنسور های گازهای قابل اشتعال نیز با led پنجاه درصد متان کالیبره میشوند.
- اگر کنتور گاز با مواد شیمیایی سمی مانند ترکیبات گوگردی، ترکیبات هالوژن و دود سیلیکون تماس پیدا کرد، دستگاه باید مجددا مورد بررسی قرار گیرد. پس از کالیبره کردن دستگاه، توصیه می کنیم قبل از استفاده آن را با گاز محیط آزمایش کنید تا از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل کنید.
- در طول کالیبراسیون، لرزش دستگاه و هشدارهای صوتی باید فعال باشند تا از عملکرد صحیح اطمینان حاصل شود.
نحوه کالیبراسیون گازسنج
لازم به ذکر است که انواع مختلفی از آشکارسازها و آنالایزرهای گاز در بازار وجود دارد و هر کدام از آنها بر اساس دانش سازنده دارای روش کالیبراسیون خاصی هستند. تجهیزات پیشرفتهای وجود دارد که به صورت خودکار در محیطهای باز کالیبره میشوند، فرآیندی که به آن کالیبراسیون هوای آزاد (fresh air calibration) گفته میشود. در مراحل بعدی، این تجهیزات با دقت تنظیم میگردند تا با انواع گازهای مختلف سازگار باشند، و این کار با استفاده از کپسولهای مخصوص و دستگاههای کالیبراسیون انجام میشود. گاز سنج هایی که به طور فرش ایر تنظیم می گردند، عمدتا گازهای موجود در هوا مانند میزان O2 و CO2 و غیره را اندازه گیری می کنند. سایر آشکارسازهای گازی که برای اندازه گیری و آنالیز گازهای سمی و غیره استفاده می شوند، باید به عنوان کارتریج یا دستگاه های مخصوص همان شرکت کالیبره شوند.
سخن پایانی
خدمات کالیبراسیون گازسنج یک فعالیت مهم برای اطمینان از انطباق تجهیزات و سیستمهای کنتور گاز، مانند «کنتورهای گاز» یا سیستمهای تشخیص گاز با استانداردهای مشخص شده است. برای اطمینان از دقت گاز سنج ها؛ سرویس کالیبراسیون گاز باید هر 6 ماه یکبار انجام شود. تجهیزات هشدار گاز، نقشی حیاتی در ایمنی ما دارند. اگر این سیستمها به درستی کار نکنند، در مواقع مواجهه با گازهای خطرناک، قادر به هشداردهی نخواهند بود. این نقص میتواند منجر به حوادث جبرانناپذیری شود، زیرا در صورت نشت گاز سمی یا قابل اشتعال، بدون آگاهی و هشدار، سلامتی و جان افراد در معرض خطر قرار میگیرد. بنابراین، بررسی و اطمینان از عملکرد صحیح این سیستمها، امری ضروری است تا از بروز خسارات جانی و مالی جلوگیری شود.