فلومتر، ابزاری حیاتی در صنایع مختلف است که برای اندازهگیری جریان مایعات در لولهها به کار میرود. این وسیله آزمایشی، با وجود تنوع در طراحی، هدفی واحد دارد: سنجش دقیق میزان مایع عبوری از لولههایی با اندازههای مشخص، در یک بازه زمانی تعریفشده. برای عملکرد بهینه این دستگاه، کالیبراسیون و تنظیمات دقیق لازم است تا بتواند وظایف خود را به درستی انجام دهد. دبی سنجها باید دقت بسیار بالایی در اندازهگیری داشته باشند. هنگام خرید دستگاه دبی سنج، به دنبال عددی روی بدنه دستگاه باشید که دقت آن را نشان میدهد. این عدد معمولا به صورت درصد از معیار کلی یا FS% نشان داده میشود. به عنوان مثال، اگر دقت یک دستگاه فلومتری یک درصد FS باشد، این بدان معناست که ممکن است خطایی بالاتر یا پایینتر از یک درصد داشته باشد.
با گذشت زمان، تغییرات دمای محیط و مایع، و همچنین عوامل دیگری مانند ضربههای مکانیکی و الکترونیکی، ممکن است فلومتر دقت خود را از دست بدهد و خطاهای آن افزایش یابد. در چنین شرایطی، اصطلاحا گفته میشود که دستگاه از کالیبره خارج شده و نیاز به کالیبراسیون مجدد دارد تا دقت و صحت اندازهگیریهای خود را بازیابد. کالیبراسیون ابزار اندازهگیری دبی با استفاده از فلومترهای مرجع و شیوههای کالیبراسیون استاندارد امکانپذیر است. در این فرایند، دستگاه از جهات مختلفی مورد آزمایش قرار میگیرد تا دقت و صحت عملکرد آن تضمین شود. نتایج این ارزیابیها در گواهینامه کالیبراسیون دستگاه ثبت میشود که سندی معتبر برای تایید دقت دستگاه است.
انجام کالیبراسیون فلومتر گردابی و توربینی
برای کالیبراسیون فلومترهای گردابی، افشانی و توربینی، اصول پایهای مشابه با کالیبراسیون فلومترهای مغناطیسی است که قبلاً شرح داده شد. با این تفاوت که در اینجا نیازمند استفاده از یک فرکانس استاندارد ورودی از طریق ژنراتور فرکانس هستیم. همچنین، برای کالیبراسیون صحیح این نوع ترانسمیترهای فلو، پیروی دقیق از دستورالعملهای ارائهشده توسط شرکت سازنده امری ضروری است.
K-factor
فلومترهایی وجود دارند که خروجی سنسور آنها به شکل دنبالهای از پالسها است. برای محاسبه حجم جریان از چیزی به نام K-factor استفاده میشود که میتوان آن را فاکتور تبدیل یا تقسیمکننده نامید. K-factor، تعداد پالسها را به واحد حجم تبدیل میکند. برای مثال، اگر K-factor یک فلومتر توربینی 200 در هر بشکه باشد و در هر دقیقه 1000 پالس تولید کند، میتوان به سرعت محاسبه کرد که جریان 5 بشکه در دقیقه است.
بیشتر بخوانید: قیمت و خرید انواع فلومتر صنعتی | راهنمای کامل
فلومترهایی که خروجی سنسور آنها به شکل پالس است، هنگام ارسال از شرکت سازنده به مصرفکننده، همراه با گواهی کالیبراسیون ارائه میشوند. این گواهی نشان میدهد که فلومتر در چه محدودهای از دبی کالیبره شده و میانگین K-factor آن چقدر است. K-factor تعداد پالسهایی را نشان میدهد که فلومتر در ازای یک دبی حجمی مشخص تولید میکند. این اطلاعات برای مصرفکننده بسیار ارزشمند است زیرا نشاندهنده دقت و صحت عملکرد فلومتر است.
K-factor یک عدد است که در Batch meter یا نشاندهنده وارد میشود تا یک خوانش در واحد مهندسی ارائه دهد. برای درک بهتر، فرض کنید یک فلومتر با K-factor برابر با 210 پالس در گالن آمریکا وجود دارد. این عدد به عنوان یک ضریب در فرمولهای محاسباتی استفاده میشود تا بتوان مقادیر مختلف را در واحدهای متفاوت به یک واحد استاندارد تبدیل کرد. برای نمایش نرخ جریان بر حسب گالن در ثانیه در صفحه نمایشگر، باید K-factor فلومتر را روی 210 تنظیم کنیم. اگر بخواهیم یک جمعکننده (Totalizer) را همراه با این فلومتر استفاده کنیم و آن را به گونهای پیکربندی کنیم که جمعکننده بر حسب گالن آمریکا باشد، K-factor را بدون تغییر روی 210 تنظیم میکنیم. اما اگر بخواهیم Totalizer را طوری تنظیم کنیم که جمعزنی را بر حسب یک دهم گالن انجام دهد، در این صورت K-factor برابر با 21 خواهد بود.
Meter factor
ضریب متریک (Meter factor) ضریب تصحیحی است که از کالیبراسیون فلومتر به دست میآید. این کالیبراسیون شامل مقایسه فلومتر با یک استاندارد جریان است. به عنوان مثال، اگر حجم استانداردی معادل ده بشکه از فلومتر عبور کند و فلومتر 10.55 بشکه را بخواند، خطای تجهیز 0.55 بشکه محاسبه میشود. Meter factor میتواند به صورت کسری محاسبه شود که در آن، 10.55 بر 10 تقسیم میشود. در این مثال، Meter factor برابر با 0.9478 است. برخی از متخصصان، K-factor و Meter factor را ترکیب کرده و از این طریق، ضریب تصحیح را به دست میآورند. عوامل K-factor معمولاً توسط شرکت سازنده روی فلومتر تنظیم میشوند. این امر تضمین میکند که دستگاه به طور صحیح و با دقت کار کند. با این حال، Meter factor انعطافپذیرتر است و ممکن است در هر بار کالیبراسیون فلومتر تغییر کند، به این معنی که میتواند برای نیازهای خاص تنظیم شود. Meter factorرا تقریبا به همه انواع فلومترها میتوان اعمال کرد.